Jonathan van het Reve
Columns

Groene aflaten

19 januari 2013

‘Groene energie importeren? Dat is een soort aflaat.’ Jan Vos, woordvoerder duurzaamheid PvdA, De Volkskrant, 15 januari 2013

Een duurzaamheidsdilemma. Dinsdag stond op de economiepagina een stuk van Michael Persson waarin René Leegte (VVD) en Jan Vos (PvdA) hun tegenstrijdige visies gaven op het Nederlandse doel van 16 procent ‘groene energie’ in 2016, dat in het regeerakkoord staat. Waarschijnlijk gaat dat namelijk miljarden kosten, en zoals Leegte al eerder betoogde in een opiniestuk, wil hij die groene energie deels gaan inkopen in het buitenland, omdat dat efficiënter en dus goedkoper zou zijn.
    Maar dat wil de PvdA dus niet. Jan Vos: ‘Dat is een soort aflaat. Wij hebben onze eigen verantwoordelijkheid.’
    Een soort aflaat. Volgens Vos is het inkopen van groene energie in het buitenland dus te vergelijken met een betaling aan de kerk om je zonden af te kopen. Wat zou hij daarmee willen zeggen, en waar beschuldigt hij de VVD eigenlijk van? Het lijkt een treffend beeld, maar hoe vaker je de uitspraak leest, hoe eigenaardiger hij wordt.
     Ten eerste gaat de vergelijking fundamenteel mank: aflatenhandel is complete onzin, dat begreep Luther vijfhonderd jaar geleden al. Geld betalen om in de hemel te komen, daar trapt God heus niet in. Maar het importeren van groene stroom, daar is qua effectiviteit helemaal niet zo veel mis mee: CO2 verspreidt zich vanzelf door de atmosfeer, dus voor het klimaat maakt het geen bal uit waar op de aardbol een windmolen staat en waar een kolencentrale. Het gaat om de totale uitstoot.
    Bezorgdheid over het klimaat is wel vaker met religie vergeleken. Er waren heilige feiten waar niet aan getwijfeld mocht worden, en wie dat toch durfde werd onmiddellijk vervloekt. Bovendien was er een diep zondebesef (de aarde is ziek, en dat is onze schuld), dat voor sommigen zelfs leek te prevaleren boven wetenschappelijke nuance.
    Inmiddels is er ‘duurzaamheid’: ook een machtig concept, en in veel opzichten aantrekkelijker dan klimaatverandering. Geen erfzonde meer, geen hel, maar in plaats daarvan technologische vooruitgang en het zonnige streven naar eeuwig leven van de wind. Misschien ligt de religiositeit ook hier weer op de loer, maar in twijfelende oren klinkt ‘duurzaamheid’ in elk geval een stuk aantrekkelijker dan uitstootbeperking, zoals vooruitgang ook leuker is dan zelfkastijding. Op die manier kan ook een partij als de VVD meedoen; niet ‘religieus’ dus, maar pragmatisch: er hoeft ook weer niet onnodig veel geld en ruimte aan te worden besteed.
    Maar dan komt Vos, met zijn argument: groene stroom importeren is een soort aflaat. Daar is de religie weer, verrassend genoeg dus uit de mond van de ‘groenste’ van de twee woordvoerders. Hij beschuldigt de VVD van een irrationele religieuze handeling, maar geeft onbedoeld vooral een inkijkje in zijn eigen denken: blijkbaar gaat het Vos toch primair om oprechte, pijnlijke boetedoening, en minder om het nettoresultaat. Alsof het Klimaat zich niet laat afschepen met een goedkoop, buitenlands offer.

De Volkskrant, 19 januari 2013

< vorige overzicht volgende >
Weblog
Twitter
Boek
Columns
Biografie
Contact